जळगावच्या ‘जैन हिल्स’ला भेट; ठिबकवरील भात शेती आणि आधुनिक प्रयोगांची केली पाहणी
जळगाव (प्रतिनिधी): “फळे, फुले आणि भाजीपाल्यासोबतच भात, गहू, कापूस आणि तेलबियांसारखी पिके जर ठिबक सिंचनावर घेतली, तर उत्पादनात प्रचंड वाढ होईल.

आधुनिक तंत्रज्ञानाची कास धरल्यासच भारत शेती क्षेत्रात आत्मनिर्भर होऊन प्रगत राष्ट्रांच्या रांगेत जाऊन बसेल,” असा ठाम विश्वास केंद्रीय कृषीमंत्री शिवराज सिंह चौहान यांनी व्यक्त केला. जळगाव येथील जैन हिल्स येथे जैन इरिगेशनच्या वतीने राबविण्यात येत असलेल्या विविध कृषी प्रयोगांच्या पाहणी दौऱ्याप्रसंगी ते बोलत होते.

ठिबकवरील भात शेती पाहून व्यक्त केले आश्चर्य
या भेटीदरम्यान नामदार चौहान यांनी जैन हिल्सवरील आधुनिक तंत्रज्ञानाने उभ्या केलेल्या फळबागा आणि पिकांची पाहणी केली. जैन इरिगेशनचे चेअरमन अशोक जैन यांनी त्यांचे स्वागत केले. गेल्या २० वर्षांपासून येथे ठिबकवर भाताचे पीक घेतले जात असल्याची माहिती मंत्र्यांना देण्यात आली.

सामान्यतः ‘ठिबकवर भात येऊच शकत नाही’ असा समज असल्याने मंत्र्यांनी याबाबत कुतूहल आणि आश्चर्य व्यक्त केले. कंपनीच्या शास्त्रज्ञांनी स्पष्ट केले की, प्रवाही पाण्यापेक्षा ठिबकवर भाताचे उत्पादन अधिक मिळते, दाणा उत्तम पोसला जातो आणि पिकाची अनावश्यक वाढ रोखली गेल्याने ते आडवे पडत नाही. या यशोगाथेमुळे प्रभावित होऊन, आगामी काळात भात उत्पादक राज्यांमध्ये ठिबक सिंचनाला प्रोत्साहन देण्याचे आश्वासन त्यांनी दिले.
‘सिक्स इन वन’ आणि स्मार्ट तंत्रज्ञानावर भर
हवामान बदल आणि वाढत्या तापमानाचा फटका शेतकऱ्यांना बसू नये, यासाठी ग्रीनहाऊस, पॉलिहाऊस आणि शेडनेटमध्ये ‘क्लायमेट स्मार्ट’ तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यावर सविस्तर चर्चा झाली.
टिश्यूकल्चर: केळी, डाळिंब, आंबा आणि जैन संत्र्याची रोगमुक्त रोपे कशी तयार केली जातात, याची मंत्र्यांनी माहिती घेतली.

व्हिडिओ संदेश: ग्रीनहाऊसमध्ये वाढवलेल्या केळीच्या बागेला भेट देऊन त्यांनी स्वतःच्या आवाजात एक व्हिडिओ देखील रेकॉर्ड केला.
नवे प्रयोग: उष्ण वातावरणात ऊसासाठी उपयुक्त ठरणारे ‘सिक्स इन वन’ तंत्रज्ञान, काळी मिरीचे उत्पादन, हायड्रोपोनिक्स आणि एरोपोनिक्स पद्धतीने बटाटा बियाणे (आलू ट्युबर) निर्मितीची प्रात्यक्षिके त्यांनी अनुभवली.

उपस्थित मान्यवर
या महत्त्वपूर्ण भेटीप्रसंगी केंद्रीय युवक व्यवहार आणि क्रीडा राज्यमंत्री रक्षा खडसे, खासदार स्मिताताई वाघ, आमदार सुरेश भोळे, जिल्हाधिकारी रोहन घुगे यांच्यासह कृषी क्षेत्रातील अनेक वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. जैन इरिगेशनच्या वतीने उपाध्यक्ष अनिल जैन, अजित जैन, अतुल जैन आणि तज्ज्ञ डॉक्टरांच्या पथकाने विविध प्रकल्पांची तांत्रिक माहिती सादर केली.

“भविष्यातील शेती ही विज्ञान आणि तंत्रज्ञानावर आधारित असायला हवी. जलव्यवस्थापन आणि फ्युचर फार्मिंगचा हा पॅटर्न देशाला प्रगतीकडे नेणारा आहे.” > — शिवराज सिंह चौहान, केंद्रीय कृषीमंत्री