जळगाव: गेल्या काही दिवसांपासून अमेरिका, इराण आणि इस्रायल यांच्यात पेटलेल्या युद्धामुळे केवळ जागतिक राजकारणच नाही, तर जळगावच्या शेती अर्थव्यवस्थेचे गणितही बिघडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. इस्रायलमधून आयात होणाऱ्या ठिबक सिंचन (Drip Irrigation) साहित्याचा पुरवठा विस्कळीत झाल्याने जिल्ह्यातील केळी बागायतदारांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
नेमकी अडचण काय?
जळगाव जिल्ह्यातील विशेषतः रावेर, यावल, चोपडा आणि मुक्ताईनगर या पट्ट्यातील शेतकरी आधुनिक केळी शेतीसाठी इस्रायली तंत्रज्ञानावर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहेत.
पुरवठा साखळी विस्कळीत: युद्धामुळे समुद्री व्यापार मार्गांवर परिणाम झाला असून, इस्रायलमधून येणारे कंटेनर अडकून पडले आहेत.
महत्त्वाचे सुटे भाग: प्रगत ‘फिल्टर सिस्टीम’, प्रेशर व्हॉल्व्ह आणि ऑटोमेशनसाठी लागणारे सेन्सर्स प्रामुख्याने इस्रायलमधून येतात.
दरवाढीचे सावट: साहित्याचा तुटवडा निर्माण झाल्याने स्थानिक बाजारात ठिबकच्या नळ्या आणि इतर उपकरणांच्या किमती वाढण्याची दाट शक्यता आहे.
केळी बागायतदारांचे गणित कोलमडणार?
जळगावच्या ‘जी-९’ केळीच्या लागवडीसाठी ठिबक सिंचन हा कणा मानला जातो. जर सिंचन संच महागले, तर प्रति एकर उत्पादन खर्च १५,००० ते २०,००० रुपयांनी वाढू शकतो. यामुळे नवीन लागवड करणाऱ्या शेतकऱ्यांसमोर मोठे आर्थिक संकट उभे ठाकले आहे.
“इस्रायलच्या कंपन्यांचे ड्रीप फिल्टर आणि नोजल्स सर्वोत्तम दर्जाचे असतात. युद्धामुळे जर हे साहित्य वेळेवर मिळाले नाही, तर उन्हाळ्यात बागांना पाणी देणे कठीण होईल. पर्यायाने केळीच्या दर्जावरही परिणाम होऊ शकतो.” प्रगतशील शेतकरी, जळगाव.
प्रमुख चिंतेचे मुद्दे:
कच्च्या मालाचा तुटवडा: सिंचन साहित्यासाठी लागणाऱ्या प्लास्टिक पॉलिमरच्या किमतीही जागतिक बाजारात वाढण्याची शक्यता.
तांत्रिक सेवा: इस्रायली कंपन्यांचे तांत्रिक तज्ज्ञ आणि मार्गदर्शन मिळण्यात अडचणी येऊ शकतात.
निर्यात फटका: केवळ आयातच नाही, तर आखाती देशांत होणाऱ्या केळी निर्यातीवरही युद्धाच्या ढगांमुळे संकट येऊ शकते.
जळगावचे कृषी उत्पन्न बाजार समिती आणि जिल्हा कृषी विभाग या परिस्थितीवर लक्ष ठेवून आहेत. आगामी काळात स्थानिक कंपन्यांना प्रोत्साहन देऊन हा तुटवडा भरून काढण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर असेल.
About the Author
