चाळीसगावच्या विकासाला नवी दिशा; न्यायालयापासून पाणीपुरवठ्यापर्यंत विकासकामांचा धडाका

चाळीसगावच्या विकासाला नवी दिशा; न्यायालयापासून पाणीपुरवठ्यापर्यंत विकासकामांचा धडाका
चाळीसगाव : चाळीसगाव विधानसभा मतदारसंघाच्या विकासाला गेल्या काही काळात नवी दिशा मिळत असून प्रशासकीय, न्यायिक, आरोग्य, परिवहन, पाणीपुरवठा आणि ग्रामीण पायाभूत सुविधांच्या क्षेत्रात विविध महत्त्वाची कामे सुरू आहेत. आमदार मंगेशदादा चव्हाण यांच्या पाठपुराव्यातून केंद्र व राज्य शासनाच्या माध्यमातून निधी उपलब्ध करून देण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचे सांगण्यात येत आहे.

या विकासकामांमुळे चाळीसगावचे प्रशासकीय महत्त्व वाढण्याबरोबरच नागरिकांना अनेक सेवा स्थानिक पातळीवर उपलब्ध होण्याचा मार्ग मोकळा होत आहे.
या विकासप्रक्रियेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या प्रेरणेने, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली आणि जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांच्या मार्गदर्शनातून मतदारसंघासाठी विविध प्रकल्पांना चालना मिळत असल्याचे आमदार मंगेश चव्हाण यांच्याकडून सांगण्यात येते.
१५० कोटींच्या अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालयाला मंजुरी
चाळीसगावच्या दृष्टीने सर्वांत महत्त्वाच्या निर्णयांपैकी एक म्हणजे अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालयाला मिळालेली मंजुरी. न्यायालयाच्या इमारतीच्या बांधकामासाठी तब्बल १५० कोटी रुपयांचा निधी उपलब्ध झाला असून बांधकामाची प्रक्रिया सुरू होण्याच्या मार्गावर आहे.

यापूर्वी अनेक नागरिकांना न्यायालयीन कामांसाठी चाळीसगावहून जळगावला जावे लागत होते. यामुळे प्रवासाचा खर्च, वेळ आणि कामाचा दिवस वाया जाण्याची समस्या होती. चाळीसगावमध्येच अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय उपलब्ध झाल्यानंतर पक्षकार, वकील, साक्षीदार आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
अपर जिल्हाधिकारी कार्यालयामुळे प्रशासन नागरिकांच्या जवळ
चाळीसगाव येथे अपर जिल्हाधिकारी कार्यालय मंजूर झाले असून त्याचा शासन निर्णय लवकरच अपेक्षित असल्याचे सांगण्यात येत आहे. हे कार्यालय सुरू झाल्यास जिल्हाधिकारी कार्यालयाशी संबंधित अनेक कामांसाठी नागरिकांना जळगावला जाण्याची गरज कमी होणार आहे.

न्यायालय आणि अपर जिल्हाधिकारी कार्यालय या दोन्ही सुविधांमुळे चाळीसगावचे प्रशासकीय महत्त्व वाढण्याची शक्यता आहे.
पंचायत समितीला आधुनिक प्रशासकीय इमारत
चाळीसगाव तालुक्यातील ११४ ग्रामपंचायती आणि १४४ गावांच्या विकासाचे केंद्र असलेल्या पंचायत समितीला आधुनिक प्रशासकीय इमारत उपलब्ध झाली आहे.

सुमारे ४८६४ चौरस मीटर क्षेत्रावर ९ कोटी ५ लाख रुपये खर्चून ही इमारत उभारण्यात आली असून ती अवघ्या एका वर्षात पूर्ण झाल्याचे सांगण्यात येते. शिक्षण, कृषी, आरोग्य, महिला व बालविकास, रोजगार हमी आणि बांधकाम विभागांसाठी स्वतंत्र कार्यालये, सभागृह आणि प्रशिक्षण हॉल यांसारख्या सुविधा येथे उपलब्ध आहेत.
या इमारतीमुळे ग्रामीण भागातील विकासकामांना प्रशासकीय पातळीवर अधिक गती मिळण्याची अपेक्षा आहे.

प्रांत कार्यालयाला स्वतःची आधुनिक वास्तू
अनेक वर्षे भाड्याच्या इमारतीत कार्यरत असलेल्या चाळीसगाव प्रांत कार्यालयाला आता स्वतःची आधुनिक वास्तू मिळाली आहे. या प्रकल्पामध्ये प्रांताधिकारी कार्यालयासोबत प्रांताधिकारी आणि तहसीलदार यांच्या निवासस्थानांचाही समावेश आहे.
प्रांताधिकारी दालन, कोर्टरूम, नायब तहसीलदार कार्यालय, भूसंपादन शाखा, प्रतीक्षागृह तसेच महिला, पुरुष आणि दिव्यांगांसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहांची सुविधा उपलब्ध करण्यात आली आहे.

उपनिबंधक कार्यालयाची स्वतंत्र इमारत
वीर सावरकर चौक परिसरात उपनिबंधक कार्यालय वर्ग-२ची स्वतंत्र इमारत उभारण्यात आली आहे. दस्त नोंदणीसाठी येणाऱ्या नागरिकांच्या सोयीसाठी दुय्यम निबंधक दालन, अँटीचेंबर, रेकॉर्ड रूम, कर्मचारी कक्ष आणि नागरिकांसाठी प्रतीक्षालयाची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
विशेषतः रेल्वे स्थानकाच्या पलीकडील परिसरातील नागरिकांना या सुविधेचा फायदा होणार आहे.

ग्रामीण आरोग्य व्यवस्थेला बळ
चाळीसगाव ग्रामीण रुग्णालयातील डॉक्टर आणि कर्मचाऱ्यांसाठी १३ कोटी २२ लाख रुपयांच्या निधीतून २५ कर्मचारी निवासस्थाने उभारण्यात आली आहेत.
निवासी वैद्यकीय अधिकारी ते चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांपर्यंत आवश्यक सुविधांचा या निवासस्थानांमध्ये समावेश आहे. पिण्याचे पाणी, हवेशीर रचना, किचन, बेडरूम आणि वृक्षारोपण यांसारख्या सुविधाही उपलब्ध आहेत.
आरोग्य कर्मचारी मुख्यालयी उपलब्ध राहिल्यास आपत्कालीन परिस्थितीत नागरिकांना अधिक तत्पर आरोग्यसेवा मिळण्यास मदत होऊ शकते.

सार्वजनिक बांधकाम विभागासाठीही निवासव्यवस्था
सार्वजनिक बांधकाम विभागातील कर्मचाऱ्यांसाठी ३ कोटी ६३ लाख रुपयांच्या निधीतून आधुनिक निवासी इमारत उभारण्यात आली आहे. वाहनतळ, हवेशीर घरे, किचन, बेडरूम, गॅलरी आणि पिण्याच्या पाण्याची सुविधा यामध्ये आहे.
शासकीय कर्मचारी मुख्यालयी उपलब्ध राहिल्याने नागरिकांना संबंधित विभागांच्या सेवा वेळेत मिळण्यास मदत होण्याची अपेक्षा आहे.

‘रायगड’ शासकीय विश्रामगृहाची उभारणी
चाळीसगावमध्ये मंत्री, अधिकारी आणि मान्यवरांच्या निवासासाठी ६ कोटी ७२ लाख रुपयांच्या खर्चातून अत्याधुनिक ‘रायगड’ शासकीय विश्रामगृह उभारण्यात आले आहे.
दोन मजली इमारतीमध्ये वातानुकूलित व्हीआयपी कक्ष, बैठक व्यवस्था, भोजन कक्ष, स्वयंपाकगृह, कर्मचारी कक्ष आणि १५० आसन क्षमतेचे वातानुकूलित सभागृह आहे. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या राजधानीच्या स्मरणार्थ या विश्रामगृहाला ‘रायगड’ नाव देण्यात आले आहे.

MH-52 नंतर अत्याधुनिक RTO कार्यालय
चाळीसगावला MH-52 स्वतंत्र वाहन नोंदणी ओळख मिळाल्यानंतर आता सुमारे २६ कोटी रुपयांच्या खर्चातून अत्याधुनिक उपप्रादेशिक परिवहन कार्यालय उभारण्याच्या दिशेने पाऊल टाकण्यात आले आहे.
पाच एकर जागेवर प्रस्तावित असलेल्या या कार्यालयात वाहन नोंदणी, परवाना, फिटनेस चाचणी, प्रशिक्षण हॉल, डिजिटल सेवा आणि स्वयंचलित व्हेईकल टेस्टिंग सेंटर यांसारख्या सुविधा असतील. दुचाकी, चारचाकी आणि अवजड वाहनांसाठी स्वतंत्र ड्रायव्हिंग टेस्ट ट्रॅकचीही व्यवस्था प्रस्तावित आहे.

यामुळे RTOशी संबंधित अनेक कामांसाठी नागरिकांना इतर शहरांमध्ये जाण्याची गरज कमी होणार आहे.
ग्रामीण भागातील पाणीप्रश्नावर मोठी कामे
चाळीसगाव मतदारसंघातील ग्रामीण भागाच्या विकासात पाणीप्रश्नाला प्राधान्य देण्यात आले आहे. गिरणा-जामदा बंधाऱ्यावरून टाकळी प्र. चा. गावासाठी २१.३२ कोटी रुपयांची पाणीपुरवठा योजना पूर्ण करण्यात आल्याचे सांगण्यात येते.
या योजनेमुळे गावाला शाश्वत आणि सुरक्षित पाणीपुरवठा उपलब्ध होण्यास मदत होणार आहे.
रोहिणीसह १८ गावांसाठी ७५ कोटींची पाणी योजना
चाळीसगाव तालुक्यातील कायमस्वरूपी दुष्काळग्रस्त भागातील रोहिणीसह १८ गावांचा पाणीप्रश्न सोडविण्यासाठी ७५ कोटी रुपयांची योजना आणण्यात आली आहे.

गिरणा धरणापासून सुमारे ४० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या या गावांमध्ये उन्हाळ्यात पाणीटंचाईची तीव्र समस्या निर्माण होत होती. पिण्याच्या पाण्यासाठी महिलांना मोठ्या अंतरावर जावे लागत असल्याने त्यांचा वेळ आणि श्रम खर्च होत होते.
या योजनेमुळे संबंधित गावांना शाश्वत पाणीपुरवठा मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला असून यंदाच्या उन्हाळ्यातही या भागातील ग्रामस्थांना पिण्याचे पाणी उपलब्ध झाल्याचा दावा करण्यात आला आहे.

विकासासोबत सामाजिक उपक्रमांवरही भर
आमदार मंगेश चव्हाण यांच्या कार्यात विविध सामाजिक उपक्रमांवरही भर असल्याचे सांगण्यात येते. ज्येष्ठ नागरिकांसाठी पंढरपूर वारीचे आयोजन, तरुणांसाठी रायगडवारी, अंगणवाडी सेविकांना साडी-चोळीची भेट, मुलींच्या विवाहासाठी आर्थिक मदत, विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती आणि गरजू रुग्णांना उपचारासाठी मदत अशा उपक्रमांचा उल्लेख करण्यात आला आहे.

शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी आंदोलने आणि मोर्चांमधून आवाज उठविण्याबरोबरच कोरोनाकाळात नागरिकांना भोजन, लसीकरण आणि ऑक्सिजन उपलब्ध करून देण्यासाठी मदत करण्यात आल्याचेही सांगण्यात येते.
पशुधनाच्या संरक्षणासाठी लंपी प्रतिबंधक लसीकरण आणि चाराछावण्यांच्या माध्यमातून मदत करण्याचे उपक्रमही राबविण्यात आल्याचा दावा आहे.

विद्यार्थ्यांसाठी सायकली आणि शैक्षणिक मदत
गरजू विद्यार्थ्यांना शिष्यवृत्ती देण्याबरोबरच शाळेत पायी जाणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा त्रास कमी करण्यासाठी १२०० विद्यार्थ्यांना मोफत सायकली देण्याची संकल्पना मांडण्यात आली आहे.
शिक्षणाच्या माध्यमातून ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना पुढे जाण्याची संधी मिळावी, या उद्देशाने विविध उपक्रम राबविण्यात येत असल्याचे सांगण्यात येते.

गावागावातील पायाभूत सुविधांवर भर
मतदारसंघातील ग्रामीण भागात रस्ते, स्मशानभूमी, ग्रामपंचायत कार्यालये, तलाठी कार्यालये आणि इतर पायाभूत सुविधांची कामे मंजूर करून ती पूर्णत्वाकडे नेण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत.
यामुळे गावागावातील नागरिकांना मूलभूत सुविधा उपलब्ध करून देण्यासोबतच ग्रामीण भागाला विकासाच्या मुख्य प्रवाहाशी जोडण्याचा प्रयत्न होत आहे.
विकासाचा केंद्रबिंदू सामान्य नागरिक
चाळीसगावातील सुरू असलेल्या विविध प्रकल्पांकडे एकत्रितपणे पाहिल्यास त्यांचा केंद्रबिंदू नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनातील अडचणी कमी करणे हा असल्याचे चित्र आहे.

न्यायालयीन कामांसाठी जळगावला जाण्याची गरज कमी होणे, महसूल आणि दस्त नोंदणीच्या सेवा स्थानिक पातळीवर उपलब्ध होणे, RTOची कामे चाळीसगावमध्येच होणे, आरोग्य कर्मचारी मुख्यालयी उपलब्ध होणे आणि दुष्काळग्रस्त गावांमध्ये शाश्वत पाणीपुरवठा होणे—यामुळे नागरिकांचा वेळ, प्रवासाचा खर्च आणि श्रम वाचण्याची अपेक्षा आहे.

चाळीसगावच्या बदलत्या चेहऱ्याची नवी ओळख
अतिरिक्त जिल्हा व सत्र न्यायालय, प्रस्तावित अपर जिल्हाधिकारी कार्यालय, आधुनिक पंचायत समिती, प्रांत कार्यालय, उपनिबंधक कार्यालय, ग्रामीण रुग्णालयातील कर्मचारी निवासस्थाने, सार्वजनिक बांधकाम विभागाची निवासस्थाने, ‘रायगड’ शासकीय विश्रामगृह, अत्याधुनिक RTO कार्यालय आणि विविध पाणीपुरवठा योजना या प्रकल्पांमुळे चाळीसगावचे प्रशासकीय आणि पायाभूत स्वरूप बदलण्याच्या दिशेने वाटचाल सुरू असल्याचे दिसून येते.

या विकासकामांसाठी सातत्याने पाठपुरावा करण्यात येत असून शासनाच्या विविध स्तरांवरून निधी उपलब्ध करून देण्याचे प्रयत्न सुरू असल्याचे आमदार मंगेश चव्हाण यांच्याकडून सांगण्यात येते. त्यांच्या मते, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची प्रेरणा, मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे नेतृत्व आणि जलसंपदा मंत्री गिरीश महाजन यांचे मार्गदर्शन व पाठबळ यामुळे चाळीसगावसाठी मोठ्या प्रमाणावर विकासकामे आणणे शक्य होत आहे.

एकूणच, चाळीसगावचा विकास आता केवळ रस्ते आणि इमारतींपुरता मर्यादित न राहता न्यायव्यवस्था, प्रशासन, आरोग्य, परिवहन, पाणीपुरवठा आणि सामाजिक विकास अशा विविध क्षेत्रांमध्ये विस्तारत आहे. या प्रकल्पांची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आणि त्याचा नागरिकांना होणारा लाभ यावरच या विकासप्रक्रियेचे अंतिम यश अवलंबून राहणार आहे.

चाळीसगावच्या विकासाचा हा प्रवास आगामी काळात आणखी वेग घेतो का आणि या सर्व प्रकल्पांचा प्रत्यक्ष लाभ सामान्य नागरिकांपर्यंत किती प्रभावीपणे पोहोचतो, याकडे आता चाळीसगावकरांचे लक्ष लागले आहे.
— अमित पाटील, जळगाव