3 डिसेंबर जागतिक दिव्यांग दिवस
पूर्वी साधारण चार, पाच प्रकारात अपंगत्व होत परंतु आता दिव्यांगांचे 21 प्रकार असून शासकीय नोकऱ्यांमध्ये आरक्षण तीन टक्के ऐवजी पाच टक्के झालेले आहे.

स्थानिक स्वराज्य संस्था यांनी दिव्यांगांना आपल्या पाच टक्के निधीतून आर्थिक सहकार्यासोबत कायमचा उद्योग व्यवसाय कसा राबवला जाईल यावर विचार केल्यास त्याचा सकारात्मक उपयोग होऊ शकेल. आजही अनेक ठिकाणी दिव्यांगांना येण्या जाण्यासाठी सोयीसुविधीला अडचण असून
जिल्हा दिव्यांग पुनर्वसन केंद्र *रेडक्रॉस सोसायटी संचलित असून विविध कार्यक्रम होत असतात पण तिथेही जाण्या येण्याची अडचण असल्याने तिथेही रॅम्पची अतिशय आवश्यकता आहे* (सद्या तिथे रॅम्प नाही). तसं तर सर्वच शासकीय निमशासकीय ठिकाणी दिव्यांगांसाठी रॅम्प अतिशय आवश्यक असून जिल्ह्यात दिव्यांग भवन उभारल्यास दिव्यांग विकासाला चालना मिळून ते स्वतःच्या पायावर उभे राहतील.

आज आर्थिक सहाय्यता सहानुभूती मदत पेक्षा स्वयंरोजगार, स्व उद्योग गरजेचा आहे. दिव्यांगा सोबत विवाह करणाऱ्या एका सुदृढ ,सक्षम साथीदारास मोठी मदत अनुदान मिळाले पाहिजे,शासनाचे दिव्यांग महामंडळ व जिल्हा परिषद दिव्यांग विभाग यांच्यातर्फे मिळणारे कर्ज प्रकरण सहज सोपे झाले पाहिजे जेणेकरून लाभार्थी आपला उद्योग सहज सुरू करू शकतो यातही खूप अडचणी येत असून सहसा राष्ट्रीयकृत बँक टाळतात या साठी यांच्याकरिता दिव्यांगांसाठी कर्ज प्रणाली नियमावली आली पाहिजे.

जिल्हास्तरावर दिव्यांग पुनर्वसन केंद्र व तिथे मिळणाऱ्या सुविधा शहरात जवळच्या मुख्य ठिकाणी असावे तसेच दिव्यांग पुनर्वसन केंद्र द्वारे दिव्यांगांसाठी विविध चलन वलन असणारे साहित्य येथेच तयार होऊन चांगल्या प्रकारचे साधनही मिळाल्यास मनातील न्यूनगंड कमी होईल.
दिव्यांगांचे विविध प्रकार…
1 पूर्ण दृष्टी नसणे
2 अंशतः अंधत्व
3 कर्णबधिरत्व
4 वाचादोष बोलण्यात अडखळणे
5 अस्थिव्यंग
6 मानसिक आजार
7 अध्ययन अक्षमता
8 मेंदूचा पक्षघात
9 स्वमग्नता
10 बहुविकलांगता
11 कुष्ठरोगातून बरे झालेली व्यक्ती
12 बुटकेपणा
13 बौद्धिक अक्षमता
14 अविकसित मासपेशी
15 मज्जा संस्थेचे आजार
16 मल्टिपल स्केलेरोसिस
17 थैलेसिमिया
18 हिमोफिलिया
19 सिकलसेल
20 ॲसिड झालेली व्यक्ती
21 कंपवात
मुकुंद गोसावी